Psychische belasting

‘Mentale fitheid kun je trainen’

Zorgmedewerkers zijn erg betrokken bij hun werk. Daardoor liggen mentale klachten op de loer. 14,5% van de zorgmedewerkers kampt met burn-outklachten. Paul van Haaren is trainer, coach en consultant duurzame inzetbaarheid bij Ergo Optima. Namens IZZ verzorgde Paul hierover een workshop, op het congres Zorgprofessional in balans op 22 juni.

Mentale fitheid

‘Als zorgmedewerkers klagen of zich ziek melden, is er heel wat aan de hand. Pas als het echt niet meer gaat, uiten ze dat. Want anders moeten collega’s het werk opvangen.’

Betrokkenheid is ook een valkuil

Vanuit diezelfde betrokkenheid heeft 30% van de zorgmedewerkers ook een mantelzorgtaak. Dat is fors. Natuurlijk heeft de zorg betrokken mensen nodig. Maar als je jezelf helemaal wegcijfert, kun je psychische klachten ontwikkelen die tot een burn-out kunnen leiden. Dat gebeurt geleidelijk. Daardoor is het lastig te bepalen wanneer het niet meer “normaal” is hoe je je voelt. Stel jezelf belangrijke vragen: hoe energiek heb ik me de afgelopen maand gevoeld? Hoe moe ben ik aan het eind van de werkdag? Heb ik ’s ochtends zin om te gaan werken? Maak voor deze vragen ééns in de maand ruimte. In de hectiek van de dag kom je daar niet aan toe.’

Mentale fitheid versterken

‘Zorg dat je geest zich genoeg herstelt, zowel op als buiten het werk. Veel zorgmedewerkers kunnen ook op hun vrije dag niet stilzitten. Even zitten, met koffie en een tijdschrift bijvoorbeeld. Geef vooral niet toe aan de onrust die dan opkomt. Zo train je jezelf in mentale fitheid.’

‘Jezelf wegcijferen kan tot mentale klachten leiden’

‘Ook op het werk kun je je rustmomenten pakken. Ga een wandelingetje maken of kijk naar je vakantiefoto’s op je telefoon. “Dat kan niet”, zeggen medewerkers dan vaak. Maar dat is niet helemaal waar; dat kan niet áltijd. Ook de mate van stress die je ervaart, heb je zelf in de hand. Als een patiënt jou iets vraagt, en je kunt niet meteen reageren, kan dat stress opleveren. Dit heeft alles te maken met je persoonlijke overtuigingen. Je vindt waarschijnlijk dat je een patiënt hoe dan ook meteen te woord moet staan.

 ‘Glimlach om je eigen mindset’

Als je beseft dat dat jóuw overtuiging is, en geen harde werkelijkheid, kun je er ook iets aan doen. Glimlach bijvoorbeeld eens om je eigen mindset. Dan maak je de impact al kleiner. Door te relativeren vergroot je je psychische fitheid.’

Blijven lachen

‘Negatieve emoties uiten is goed, maar doe dat niet de hele dag. Stel een klaagkwartiertje in binnen het team. Anders blijf je elkaar voeden met dingen die niet lopen. Energie is zeer besmettelijk, zowel positieve als negatieve.’

De rol van een organisatie

‘Leidinggevenden kunnen óók diezelfde vragen over je energiepeil stellen. Het helpt bovendien om medewerkers bij beslissingen te betrekken. Praktische oplossingen? Spreek af dat medewerkers tijdens de pauze niet de afdeling opgaan, bespreek of het echt nodig is dat medewerkers tijdens hun vrije dagen bereikbaar zijn, regel een prikkelarme pauzeruimte.’

‘Verandering is een gegeven van deze tijd. Je hebt een flexibele geest nodig om dat te accepteren. Maar denk niet dat psychische fitheid dé oplossing is voor alle problemen. Dat doet geen recht aan de complexe situatie waarin zorgmedewerkers zich op dit moment bevinden.’ 

Wil je de workshop Zorg ook goed voor jezelf volgen? Dat kan tijdens de Nursing Experience.