Psychische belasting

‘Stress en slaapgebrek gaan hand in hand’

Een goede nachtrust. Zó belangrijk voor je fysieke en mentale gezondheid! Maar lekker slapen is niet voor iedereen weggelegd. 1 op de 10 Nederlanders heeft slaapproblemen. En in beroepsgroepen met een hoge werkdruk zelfs nog meer. Op de spoedeisende hulp (SEH) kampt 14% van de medewerkers met slaapklachten, zo blijkt uit IZZ-onderzoek. Slaapzorgprofessional José Vis kijkt er niet van op.

Het afgelopen jaar deed Universiteit Leiden in opdracht van IZZ onderzoek bij 19 SEH-afdelingen. Daaruit blijkt dat 31% van de SEH-medewerkers kampt met burn-outverschijnselen. En 14% heeft slaapklachten. De klachten worden onder meer veroorzaakt door werkdruk, agressie en een gebrek aan autonomie. ‘Stress en slaapproblemen hangen nauw samen’, stelt slaapzorgprofessional José Vis. ‘Mensen die voor hun gevoel steeds tijd tekortkomen, zich opgejaagd voelen en veel piekeren, liggen ’s nachts vaak wakker.’ 

Slapen in een vaste volgorde

José merkt dat er vaker onderzoek wordt gedaan naar gezond slapen, slaapstoornissen en behandelingen. ‘Want het is steeds duidelijker hoe belangrijk slaap is voor de kwaliteit van leven. Vooral in onze hectische samenleving, waarin we zo veel “moeten”. Dan is een goede, gezonde slaap broodnodig om de druk van alledag aan te kunnen.’ Maar wanneer is een slaap gezond? ‘Als je lang genoeg slaapt en de complete slaapcyclus een aantal keer achter elkaar doorloopt’, stelt José. ‘Deze cyclus heeft een vaste volgorde: doezelen, lichte slaap, diepe slaap, wellicht even terug naar lichte slaap, en een korte remslaap. De diepe slaap is belangrijk voor je lichamelijke herstel. De remslaap, ook wel droomslaap, zorgt ervoor dat je geest tot rust komt.’ 

Minder productief

‘Elke volwassene heeft gemiddeld 7 tot 8 uur slaap nodig’, vervolgt José. ‘Wie structureel minder dan 6 uur slaapt, krijgt daar uiteindelijk last van. Dus óók de mensen die beweren maar een paar uurtjes slaap per nacht nodig te hebben. Veelvoorkomende gezondheidsklachten zijn hoofdpijn, stemmingswisselingen en minder energie hebben. Je wordt ook minder productief als je moe bent. En je concentratievermogen neemt af, waardoor je eerder fouten maakt.’ Wat als je langer dan 3 maanden 3 nachten per week problemen hebt met in- of doorslapen? Of als je te vroeg in de ochtend wakker wordt? ‘Dan heb je waarschijnlijk een slaapstoornis, zoals insomnie. Ongeveer 10% van de bevolking heeft er last van, en vrouwen veel vaker dan mannen.’ 

Bioritme en nachtdienst

Veel zorgmedewerkers draaien wisselende diensten. Een avonddienst is voor de meesten nog wel te behappen. Maar nachtdiensten betekenen vaak een aanslag op je gestel. José: ‘Iedereen die ooit ver heeft gevlogen, weet hoe lang het duurt om van een jetlag te herstellen. En dan moeten zorgmedewerkers 3 nachtdiensten achter elkaar draaien? Ik vind het nogal wat, denk ook dat de gevolgen worden onderschat. Onderzoekers naar de regulatie van de biologische klok kregen afgelopen september de Nobelprijs voor de Geneeskunde. Zij hebben aangetoond dat nachtdiensten op termijn leiden tot gezondheidsschade. Omdat dan je interne lichaamsklok in conflict is met de omgevingsklok.’ 

Lekker slapen voor zorgmedewerkers

De sleutel tot een goede nachtrust ligt volgens José in het terugdringen van stresssituaties en nachtelijke piekermomenten. En dus niet in medicijnen. ‘Slaappillen helpen slechts tijdelijk. De huisarts en praktijkondersteuner ggz kunnen je helpen beter om te gaan met stress en druk. Cognitieve gedragstherapie werkt ook. Voor wie dat alles een stap te ver vindt, zijn er allerlei zelfhulpmodules. ‘IZZ biedt haar leden verschillende van deze zelfhulpmodules gratis aan. Bijvoorbeeld de online training slaapproblemen. Ook zijn er online trainingen op het gebied van werkstress, burn-out en piekeren.'

Ledenvoordeel

Gratis online zelfhulp: slaapproblemen

Korting op Philips Somneo Sleep & Wake up Light