Werk je met mensen met dementie? Zo zorg je ook goed voor jezelf

Als verzorgende van mensen met dementie sta je soms voor moeilijke situaties. Denk aan een cliënt die agressief gedrag vertoont. Je wilt deze persoon graag helpen én je eigen grenzen en gezondheid bewaken. Hoe ga je hier het beste mee om? Het boek ‘Je suis dementie’ van psychogerontoloog Bère Miesen geeft antwoord op deze vraag. Met een aantal tips uit zijn boek kun jij beter op jezelf letten als je zorgt voor mensen met dementie.

Bewaak de grens tussen verzorgende en familielid

Zorgen voor een persoon met dementie is intensief en persoonlijk. Je kunt daardoor een emotionele band met jouw cliënt ontwikkelen en dat is prima. Alleen soms voel je je misschien zo verbonden, dat je jezelf meer als een familielid gaat voelen of gedragen. Dat is iets dat jou onnodig veel energie kost, simpelweg omdat jij geen familielid bent. Ook werkt dit verwarrend voor jezelf en je cliënt: jij bent en blijft de verzorgende. Om deze grens ‘gezond’ te houden doe je er goed aan bewust een bepaalde afstand te houden. Het kan daarbij helpen om in de veilige omgeving van je team, en misschien zelfs met de hulp van een psycholoog, te reflecteren op je eigen gedrag. Door de ervaringen van jezelf en de verhalen van je collega’s kun je bij jezelf nagaan of je voldoende tussenruimte houdt tussen jou als verzorgende en de persoon die je verzorgt. 

Vraag naar de ervaringen van de familie

Je denkt wellicht dat familieleden blij zijn met een steeds sterker wordende band tussen jou als zorgmedewerker en hun naaste met dementie. Zeker in de thuissituatie. Maar dat is niet zo vanzelfsprekend. Dat komt doordat je ‘opeens’ als relatief vreemde intieme zorgtaken overneemt, zoals aankleden, douchen en verschonen. Daardoor komt het voor dat familie de verzorgende als een soort indringer ziet. Om deze situatie te voorkomen of snel de baas te zijn, is het belangrijk om bij de familie te peilen hoe zij ervaren wat jij als verzorgende doet. Je kunt hierdoor inspelen op hun kijk op jouw rol en tegelijkertijd krijgen zij de tijd om te wennen aan jouw aanwezigheid en werkwijze. Zo ben je niet langer een indringer, maar word je een bondgenoot.

Probeer zonder oordeel te kijken

Om goede zorg te verlenen aan mensen met dementie is het van belang om zonder oordeel te kijken naar je werksituatie en jouw cliënt. Het zorgt ervoor dat je meer begrip en erkenning kunt opbrengen voor je cliënt, zeker in lastige situaties. Op deze manier vat je bijvoorbeeld agressief gedrag niet zo persoonlijk op, waardoor je eventuele gevoelens van onzekerheid of schuld sneller los kunt laten. Zonder oordeel naar je werksituatie kijken zorgt ervoor dat je sympathie kunt blijven opbrengen voor de persoon tegenover je.

Meer weten over de impact van dementie?

Wil je meer informatie over welke impact dementie kan hebben op jou, je cliënt en zijn of haar familie? In het boek ‘Je suis dementie’ geeft psychogerontoloog Bère Miesen meer inzicht aan de hand van een dertigtal minicolleges. Als zorgmedewerker lees je alles over wat er speelt bij alle betrokkenen. Je krijgt bijvoorbeeld meer tips en adviezen over hoe je kunt omgaan met agressief gedrag van de cliënt. Gedichten wisselen de minicolleges af, zodat je als lezer steeds even rustig de informatie kunt laten bezinken.

Het leven van Bère na de zorg

We interviewden Bère Miesen voor magazine de Zorg. Lees het artikel over hoe zijn leven na de zorg eruit ziet.