Arbeidsmarkt en mobiliteit

Werkgelegenheid in de zorg: 8 trends

De zorg verandert voortdurend. Wat betekent dat voor de werkgelegendheid? Bestaat bepaalde functies over tien jaar nog wel? Tjerry Verhoeven deed er onderzoek naar voor de Werkgeversvereniging Zorg en Welzijn. Ze bespreekt acht arbeidsmarkttrends in de zorg.

1. Meer technologie

Er komt steeds meer technologie in de zorg. Maar Tjerry verwacht dat het geen banen kost. Zorg blijft mensenwerk. Eerder levert het banen op, denkt ze. ‘Er komen bijvoorbeeld draagbare apparaatjes die lichaamsfuncties thuis meten. Dat vraagt om extra zorgmedewerkers die patiënten uitleg geven over die apparaatjes. En die de meetresultaten in de gaten houden.’

2. Minder banen op mbo-niveau 1 en 2

Op huishoudelijke hulp wordt veel bezuinigd. Daarmee verdwijnen banen voor laagopgeleide thuiszorgmedewerkers. Vooral op mbo-niveau 1 en 2. Tjerry: ‘Op den duur is er voor deze groep misschien geen werk meer in de zorg. Scholen moeten daarom hun opleidingen verbreden. Dan kunnen afgestudeerden ook in andere branches terecht. En wie kan, raad ik aan door te leren.’

3. Meer cross-overfuncties

Er komt meer behoefte aan zorgmedewerkers die een brug slaan tussen verschillende vormen van zorg. Tjerry: ‘Zorgmakelaars bijvoorbeeld. Zij kennen het hele zorglandschap. Ze maken afspraken met zorgorganisaties, gemeente, familie en buren zodat de patiënt thuis kan blijven wonen.’ De lifestylecoach is een andere nieuwkomer. Die helpt cliënten gezonder te leven.

4. De sector vergrijst

De komende jaren gaan veel zorgmedewerkers met pensioen. Gevolg: tekorten aan medewerkers. Daarnaast werken er steeds meer 55-plussers in de zorg. In 2020 meer dan 30%. Tjerry: ‘Zorgorganisaties en zorgmedewerkers moeten er samen voor zorgen dat je tot je pensioen kunt blijven werken. De medewerkers door te sporten en steeds bij te scholen. Organisaties door bijvoorbeeld verlofregelingen aan te bieden als medewerkers tijdelijk moeten mantelzorgen voor een familielid.’

5. De zorgvraag blijft groeien

De werkgelegenheid in de zorg is de afgelopen jaren gedaald. ‘Beleidsmaatregelen en bezuinigingen waren de oorzaak. Maar we zitten nu op een omslagpunt’, stelt Tjerry. ‘De zorgvraag is blijven stijgen. Nu de grote bezuinigingen achter de rug zijn, komen er voorzichtig weer banen bij in de zorg. Vanaf 2017 verwacht ik een lichte banengroei in de meeste zorgbranches.’


6. Tekort aan hoogopgeleide zorgmedewerkers

Er komt een tekort aan hoogopgeleide zorgmedewerkers, vanaf mbo-niveau 3. ‘Dat komt deels doordat er minder jongeren zijn’, zegt Tjerry. ‘Daardoor krijgen opleidingen minder aanmeldingen en studeren er minder toekomstige zorgmedewerkers af.’ Daarnaast berichtten de media de afgelopen jaren veel over de slechte baankansen in de zorg. Dat schrikt mensen af. Het duurt een tijd voordat het imago van werken in de zorg weer op peil is.’

7. Tekort aan stageplaatsen

Scholen worstelen met een gebrek aan stageplaatsen. ‘Een serieus probleem’, zegt Tjerry. ‘Begeleiden van stagiairs vraagt tijd die soms gewoon ontbreekt.’ Is er een oplossing? ‘In Gelderland experimenteren zorgorganisatie met duo-stages. Een jongerejaars- en ouderejaarsstudent lopen samen stage. De vierdejaars neemt dan een deel van de begeleiding van de jonge stagiair over van de zorgmedewerkers.’


8. Flexibilisering

Jonge zorgmedewerkers krijgen lastig een vast contract. Zorgorganisaties werken met een flexibele schil. Dat is om het aantal medewerkers aan te passen als bijvoorbeeld een contract met een gemeente niet doorgaat. Zijn zorgmedewerkers hiervan de dupe? Tjerry denkt dat het meevalt: ’Bij banen waarvoor weinig kandidaten zijn, kunnen sollicitanten eisen stellen. Ik zie geregeld vacatures waarbij je direct een vast contract krijgt.’ Verder pleit ze voor een nieuw systeem: ‘De Werkgeversvereniging Zorg en Welzijn doet een proefproject. Meerdere zorgorganisaties delen een poule van flexibele zorgmedewerkers. Dit geeft zorgorganisaties flexibiliteit en werknemers de zekerheid van een vaste aanstelling.’