Burn-out en team

Zorgmedewerkers hebben zelf opnieuw meer zorg nodig. Bekijk deze info!

De trend van stijgend zorggebruik zet door. Dat is de even teleurstellende als zorgwekkende conclusie van het nieuwste IZZ-onderzoek naar het zorggebruik onder zorgmedewerkers. Is uw organisatie trendvolger of ziet de score er gunstiger uit? Goed scorende zorgorganisaties zijn goednieuwsbrengers: het kan beter. De aanpak InDialoog helpt bij het verbeteren. Maar vooralsnog is dit een vergezicht voor veel zorgorganisaties. Dus zijn psychische klachten en burn-out actuele problemen in de zorg. Problemen die vooral onder jonge zorgmedewerkers voorkomen. Oplossingen zijn dringend gewenst. Zeker nu het aantal studenten aan zorgopleidingen stijgt.

Zeer grote verschillen in zorggebruik

Ook in 2018 hebben zorgmedewerkers weer meer zorg gebruikt. Voor het vijfde jaar op rij. Dat geldt voor zowel fysiotherapie als psychische zorg, concludeert IZZ op basis van haar jaarlijks onderzoek. 1 op de 3 zorgmedewerkers klopte vorig jaar bij een fysiotherapeut aan voor hulp. Sinds 2014 is dat aantal met een kwart toegenomen. Vergeleken met vijf jaar geleden is het aantal zorgmedewerkers dat psychische zorg gebruikt met 30% gestegen: vorig jaar stopte de teller bij 1 op de 15. Opvallend is de spreiding tussen zorgorganisaties onderling. Of het nu fysiotherapie is of psychische zorg, de medewerkers van de ene zorgorganisatie gebruiken soms vele malen meer zorg dan die van de andere. Deze verschillen treden ook op tussen goed vergelijkbare zorgorganisatie en binnen dezelfde branche. 

Lees meer over het zorggebruik in 2018. 

Hoe scoort uw organisatie?

Gemiddeld gebruikt 1 op de 3 zorgmedewerkers fysiotherapie in 2018, en 1 op 15 neemt psychische zorg af. Deze gemiddelden zeggen echter niet alles, want de verschillen tussen zorgorganisaties onderling zijn groot. Wat is het zorggebruik in uw zorgorganisatie? U vindt uw actuele cijfers op het online dashboard van IZZ (mits uw zorgorganisatie minimaal 25 medewerkers heeft met een IZZ Zorgverzekering). Met uw cijfers kunt u analyses maken. Of vergelijk uw cijfers met collega-organisaties in het dashboard

Wat de zorggebruikcijfers u vertellen 

Wat voor nut hebben de zorggebruikcijfers voor uw organisatie? Deze cijfers geven aan hoe het ervoor staat met de fysieke en psychische gezondheid van uw medewerkers. Daarmee is het zorggebruikcijfer een indicator te vergelijken met verzuim, uitstroom en medewerkerstevredenheid. Indicatoren die zorgorganisaties al langer gebruiken. Maar het zorggebruikcijfer zegt niet alleen iets over de medewerkers, het geeft ook een helder signaal af van de andere prestaties binnen de organisatie. Onderzoek van IZZ heeft aangetoond dat organisaties met een hoog zorggebruik vaak ook op de andere indicatoren slechter scoren. Maar er zijn ook zorgorganisaties waar het zorggebruik en verzuim laag zijn, en die makkelijker medewerkers binnenhalen en binden. Het is dus mogelijk voor zorgorganisaties om de negatieve trend om te buigen. Daar zijn ook beproefde methoden voor, zoals de door IZZ ontwikkelde aanpak InDialoog. 

Lees meer over het zorggebruik als indicator voor de gezondheid van zorgmedewerkers. 

Met InDialoog in enkele stappen naar gezonder werken

Een slecht zorggebruikcijfer is geen doodlopende weg, het is mogelijk een gezondere weg in te slaan. Er zijn namelijk genoeg voorbeelden van zorgorganisaties die goed scoren. Die U-bocht is te maken met de aanpak InDialoog van IZZ. Deze wetenschappelijk bewezen oplossing leidt tot een goed organisatieklimaat, waar medewerkers gezond zijn en loyaal blijven aan de organisatie. De methode is eenvoudig en zeer effectief. Dat blijkt uit een pilot onder 10 zorgorganisaties. Inmiddels zijn 40 andere in hun voetsporen gevolgd. Hoe creëer je een gezond en veilig organisatieklimaat, hoe zorg je dat medewerkers het idee hebben dat de organisatie aandacht heeft voor hun vitaliteit?

InDialoog biedt antwoorden.

QuaRijn: elke dag aandacht aan vitaliteit en werkplezier

Werken in een leuk en goed draaiend team is belangrijk voor alle medewerkers. Want, dat garandeert dat ze met plezier en als vakmensen aan het werk zijn. Ook heeft het een positieve uitwerking op de vitaliteit van medewerkers. Dit gaat niet vanzelf, daar moet je als organisatie elke dag weer aan werken, legt OuaRijn-bestuurder Mirjam Hagen uit. Niet alleen de organisatie, maar ook de medewerkers zelf dragen hier verantwoordelijkheid voor. QuaRijn wil dat medewerkers zelf het initiatief nemen. De organisatie zet dan ook hoog in op teamontwikkeling. En ook het binden van medewerkers heeft prioriteit.

Interview met Mirjam Hagen over vitaliteit en werkplezier 

Onderzoek naar burn-out onder zorgmedewerkers

IZZ onderzocht het voorkomen van burn-out in de zorg. Aan dit onderzoek deden ruim 700 deelnemers van het ledenpanel mee. Meer dan de helft gaf aan op het werk een naaste collega, andere medewerker of leidinggevende te kennen die een burn-out heeft of heeft gehad. Vond uitval door de burn-out in het eigen team plaats, dan nam de werkdruk toe. Een andere vraag was wat mensen met een burn-out het meest helpt. Het kunnen praten over de klachten en het zich gehoord voelen, antwoordden de deelnemers. Toch gaf 1 op de 10 deelnemers mét burn-outklachten aan er niet over te praten. 6 op de 10 deelnemers had op het moment van het onderzoek last van aan burn-out gerelateerde klachten als extreme vermoeidheid en concentratieproblemen. De oorzaak hiervan ligt volgens 4 op de 10 deelnemers bij het werk.

Wilt u meer onderzoeksresultaten burn-out zien? Klik dan op onderstaande link. U gaat naar het ledendeel van onze site met informatie speciaal voor zorgmedewerkers.

Meer onderzoeksresultaten burn-out. 

Een burn-out is geen individueel probleem

Diensten en taken overnemen, onrust. Een burn-out van een collega heeft gevolgen voor het hele team. Om te voorkomen dat er meer medewerkers omvallen, moet op het werk de oorzaak van de burn-out worden aangepakt. Maar dit gebeurt nog veel te weinig, betoogt Anouk ten Arve van IZZ. Het vinden van een oplossing begint met praten over de mogelijke oorzaken, zoals bijvoorbeeld de hoeveelheid werk. Van gezond werken als vast agendapunt tijdens het teamoverleg gaat zelfs een preventieve werking uit. Datzelfde geldt voor leidinggevenden die de gezondheid en ontwikkeling van hun mensen als uitgangspunt nemen. Alsook een bestuurder die aangeeft dat burn-out een belangrijk thema in de organisatie is. 

Lees het hele interview met Anouk ten Arve van IZZ. 

Jonge zorgmedewerkers gevoeliger voor psychische belasting 

Burn-out en daaraan gerelateerde klachten komen opvallend vaak voor onder medewerkers jonger dan 36 jaar. Dit blijkt niet alleen uit het onderzoek zorggebruik van IZZ, maar ook uit onderzoeken van TNO en CNV Jongeren. De zorg is een van de sectoren waar de kansen op een burn-out groot zijn. Dat schreeuwt om een oplossing. Zeker omdat de instroom vanuit zorgopleidingen de komende jaren sterk gaat toenemen. Die oplossing moet op het werk gezocht worden, want het werk is de hoofdoorzaak van de klachten. Een werkgever heeft verschillende mogelijkheden om het probleem te voorkomen of snel te verhelpen. Bijvoorbeeld jonge zorgmedewerkers vanaf de start goed begeleiden, ook wel onboarding genoemd, en ze perspectief bieden. 

Lees meer over jong en opgebrand

Uitstroom jonge medewerkers is in VVT veel te hoog

Ook in de VVT stijgt het gebruik van psychische zorg. En ook hier is de toename vooral onder jonge medewerkers groot. Cees de Wildt van Actiz vindt dit een zorgelijke ontwikkeling. Maar de branchevereniging zit niet stil. Meerdere maatregelen zijn de afgelopen jaren in gang gezet. Van het stimuleren van de zij-instroom tot het versterken van de begeleidingscapaciteit in VVT-organisaties. Wel zal er nog het nodige moeten gebeuren willen de organisaties profiteren van de verwachte toestroom van jongeren. Het hoge psychisch zorggebruik is een van de problemen die aangepakt moeten worden. Een ander is het hoge verloop onder jongeren. Een derde stroomt nu snel uit en dat vindt De Wildt onacceptabel hoog. De problemen worden mogelijk veroorzaakt door de verandering van de aard van het werk in de VVT. Aandacht voor een goed organisatieklimaat is een oplossing. Want in zo’n klimaat gedijt ook een jonge zorgmedewerkers goed. 

Interview met Cees de Wildt, coördinator team Arbeid van Actiz.

Waarom jongeren gevoelig zijn voor psychische druk 

De zorg is niet de enige sector waar jonge medewerkers veel psychische klachten hebben. Maar door de hoge werkdruk is het risico hierop in de zorg wel groter. Ook ligt het aan de tijd waarin de jongeren zijn opgegroeid: gelukkig worden, heb je tegenwoordig zelf in de hand. Op de sociale media zien jongeren allemaal de perfecte voorbeelden voorbijkomen. Dat brengt druk en keuzestress met zich mee. Daar komt bij dat het taboe op praten over je mentale gezondheid kleiner is geworden. Jongeren vinden het vaak geen probleem om hulp te zoeken en kloppen dus vaker bij de psychische zorgverlening aan. Het is volgens jongeren expert Miek Crouzen, trainer-adviseur bij Youngworks, ook belangrijk om psychisch goed voor jezelf te zorgen. Grenzen aangeven is dan het allerbelangrijkste. Maar als je jong bent is dat nog lastig. Het is daarom ook goed dat collega’s goed voor elkaar zorgen. 

Miek Crouzen over jongeren in de zorg.

Op onze website hebben we een gedeelte speciaal voor zorgmedewerkers. Hier vindt u ook een artikel met antwoorden en tips van Miek Crouzen op de vraag waarom jongeren vaker psychische hulp zoeken dan hun oudere collega's. 

Miek Crouzen: jong en niet lekker in je vel

Vakbonden in de bres voor jonge zorgmedewerkers

De vakbonden CNV en FNV maken zich zorgen over de problematiek rond jonge zorgmedewerkers. De bovenmatige psychische arbeidsbelasting en het hoge verloop zijn niet aan hun aandacht ontsnapt. Marco Borsboom van FNV Zorg en Welzijn en voorzitter Semih Eski van CNV Jongeren geven hun visie over de oorzaken van de hoge psychische belasting. Ook bespreken ze de rol van de werkgever en wat deze kan doen om de druk te verlichten. Tot slot passeert de hoge verloopintentie onder jongeren de revue. De conclusies zijn dat dit een signaal is dat werkgevers serieus moeten nemen. Maar ook dat de zorg geen baan meer is voor het leven. Wat onveranderd blijft, is dat de sector alles op alles moet zetten om een aantrekkelijke werkgever te zijn. 

Vakbonden over jonge zorgmedewerkers. 

Burn-out: door de ogen van een slachtoffer

Hoe is het om tegen een burn-out aan te lopen? De 26-jarige Kim, verpleegkundige in opleiding, vertelt haar verhaal om te helpen deze problematiek bespreekbaar te maken. Kim kampte met hoofdpijn, vermoeidheid en verminderde concentratie. Klachten herkenbaar voor een burn-out, al bracht Kim ze daarmee niet in verband. Totdat ze tijdens haar werk bijna letterlijk omviel. Ze was helemaal op, bevestigde de bedrijfsarts. Het duurde uiteindelijk ruim een jaar voordat ze weer haar baan kon oppakken. Op haar werk was ze ook niet het enige slachtoffer. Twee directe collega’s en een werkbegeleider raakten overspannen. Kim is nu weer aan het werk: het vak waarvan ze al sinds haar zestiende weet dat dit is wat ze wil doen. Toch vraagt ze zich weleens af hoe het moet als de werkdruk nog erger wordt. 

Op onze site hebben we ook informatie over burn-out speciaal voor zorgmedewerkers. Het artikel van Kim vindt u op het ledendeel van onze website. Klik op de onderstaande link om het artikel te lezen:  

Het verhaal van Kim (26).