Alles wat u over slaap moet weten

In de zorg komt een ongezonde nachtrust vaker voor dan gemiddeld in andere Nederlandse sectoren. Dat komt onder andere door de werkdruk en de onregelmatige diensten. Wat is er aan de hand en hoe pakt u slaapproblemen het beste aan?

Slaap en werk zijn onscheidbaar. Alles wat overdag gebeurt, heeft grote invloed op de nachtrust van zorgmedewerkers. Zeker tijdens een crisis zoals we nu doormaken. Voortdurend slecht slapen is funest voor de fysieke en mentale gezondheid van medewerkers. Ook de resultaten van een organisatie lijden hieronder. 

Is slaap privé?

Een goede nachtrust is noodzakelijk voor het herstel van lichaam en geest. Gemiddeld hebben we per nacht zeven à acht uur slaap nodig. IZZ deed onderzoek naar hoe goed zorgmedewerkers slapen. Een van de conclusies is dat een kwart van de onderzoeksdeelnemers last heeft van slecht slapen. Werkdruk blijkt een van de belangrijkste oorzaken. Maar er zijn er meer zoals de overgang of de wisselende diensten. Regelmatig slecht slapen heeft niet alleen vervelende gevolgen voor medewerkers maar ook voor zorgorganisaties. Lees hier waarom slaap en werk onscheidbaar zijn

Besteed aandacht aan het onderwerp slaap

Zorgorganisaties én zorgmedewerkers zijn onvoldoende bekend met de relatie tussen werk en slaap. Deze conclusie trekt adviseur Henk-Jan Messchendorp op basis van zijn jarenlange ervaring. Hij weet ook dat juist meer kennis over deze relatie kan leiden tot minder of zelfs geen gezondheidsschade. Want het thema rust en slaap is net zo serieus als het thema roken. De verkeerde voeding tijdens de nachtdienst vergroot bijvoorbeeld het risico op allerlei ziektes. Messchendorp adviseert werkgevers aandacht te besteden aan dit onderwerp. ‘Mijn advies is: doe aan nudging.’

Werkgever en werknemer lossen samen slaapproblemen op

Een baan kan grote invloed hebben op iemands nachtrust, bijvoorbeeld door werkdruk en emotionele belasting. Daarom heeft IZZ het thema slaap op haar agenda geplaatst. Slaapproblemen veroorzaakt door het werk, kunnen namelijk het beste op dat werk opgelost worden. Samen, in een team of met de leidinggevende. Voorkom dat slecht slapen een vicieuze cirkel wordt. Want, mensen die anderen beter maken, moeten niet zélf ziek raken door hun werk. IZZ helpt zorgorganisaties de nachtrust van haar medewerkers te verbeteren. Speciaal daarvoor is de aanpak-InDialoog uitgebreid met een reeks stellingen over het thema slaap. Wilt u de nachtrust van uw zorgmedewerkers verbeteren en slaapproblemen bespreekbaar maken? Start dan met de aanpak-InDialoog van IZZ

Onregelmatige diensten beïnvloeden gezondheid

De meeste zorgmedewerkers draaien onregelmatige diensten. IZZ onderzocht de effecten van deze diensten op de gezondheid van uw medewerkers. Ruim 800 zorgmedewerkers namen deel aan het ledenpanelonderzoek ‘Gezondheid en onregelmatige diensten’. De uitkomst spreekt voor zich: driekwart van de mensen met wisselende diensten merkt beïnvloeding van de eigen gezondheid. Lees welke gezondheidseffecten dat zijn en wat het ledenpanelonderzoek nog meer aan het licht bracht.

In de bres voor de nachtwerker

Door het vele wetenschappelijke bewijs voor de schadelijke effecten van nachtwerken ontwikkelde het Jeroen Bosch Ziekenhuis het programma “Gezond door de nacht”. De ontwikkelaars Jo van Bussel, hoofd unit intensive care (ic), en Astrid Salet, internist-intensivist, voerden het in op hun eigen ic. Op het resultaat zijn ze hartstikke trots: nachtdienst is voor de ic-medewerkers geen enkel probleem meer. Het programma wordt inmiddels uitgerold over de rest van het ziekenhuis. Bovendien volgen andere zorgorganisaties dit goede voorbeeld. Lees het verhaal van de imposante missie van Van Bussel en Salet. 

Wel of geen wachtdiensten draaien

Een herkenbaar onderdeel van het vak van kraamverzorgende is de wachtdienst ’s nachts. Voor de een geen probleem, voor de ander een toch wel zwaar onderdeel van het werk. Vooral omdat de wacht vaak gevolgd wordt door een reguliere dienst overdag. Slaapproblemen komen dan ook vaak voor. Kraamzorgbureau House of Care vond een oplossing en laat kraamverzorgenden zélf beslissen of ze wachtdiensten draaien. Lees meer over de oplossing en resultaten

Medewerkers over slaapproblemen en oplossingen

De volgende drie zorgmedewerkers zijn sprekende voorbeelden van de slaapproblematiek in de zorg. Maar ook van de inventiviteit waarmee oplossingen worden gevonden. Verzorgende ouderenzorg is mooi maar ook intensief werk. Daardoor kwam Monique Eekelder moeilijk tot rust en ging ze steeds slechter slapen. Maar Monique wist haar nachtrust terug te vinden. Gaby van der Vliet en Walter Otten vormen samen een gezin en werken ook nog eens allebei in de zorg. Doordat ze op andere uren werkten, hadden ze ook verschillende dag- en nachtritmes. In combinatie met de zorg voor hun klein kind leverde dat slaapproblemen op. Maar het stel bood deze problemen het hoofd.

Gezonde nachtrust: feiten en verbeterstappen

Slecht slapen is een probleem: 19% van alle Nederlandse werkenden slaapt slecht. In de zorg loopt dat percentage zelfs op tot 25. In crisistijd piekeren mensen meer en zal het percentage mogelijk nog hoger liggen. Wat zijn de gevolgen van die verstoorde nachtrusten voor uw organisatie? En hoe pakt u dit probleem het beste aan? IZZ adviseert zorgorganisaties het thema slaap bespreekbaar te maken en samen met medewerkers naar oplossingen te zoeken. Bekijk de factsheet en het stappenplan Gezonde nachtrust.