Onderzoek naar stress bij SEH-verpleegkundigen

Er is in meerdere onderzoeken een verband gevonden tussen patiënt-gerelateerde stressvolle situaties en het ervaren van stressklachten bij SEH-verpleegkundigen. In dit verdiepende, wetenschappelijke, onderzoek willen we weten of dit verband minder sterk is bij verpleegkundigen die onder relatief gunstige omstandigheden werken (o.a. lagere werkdruk, meer inspraak/autonomie in hun werk, meer sociale steun) en die voldoende mogelijkheden hebben om tot rust te komen tijdens en na het werk. Het uitgangspunt hierbij is dat een verpleegkundige die ruimte heeft om tussen en na het werk tot rust te komen en voldoende ondersteund wordt bij zijn/haar werk, meer hulpmiddelen heeft om met dit soort situaties om te kunnen gaan. Het onderzoek is uitgevoerd onder 692 SEH-verpleegkundigen werkzaam op 19 Spoedeisende Hulp-afdelingen.

Emotioneel belastende situaties, agressie/conflicten en ingrijpende gebeurtenissen zoals het plotseling overlijden van een patiënt, zijn voor een groot deel inherent aan het werken op de SpoedEisende Hulp (SEH). Uit eerder onderzoek blijkt echter dat SEH-verpleegkundigen niet immuun zijn voor dit soort situaties.

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

Dit onderzoek is onderdeel van een groter onderzoek naar Psychosociale Arbeidsbelasting op de SEH (2017-2019), waaraan 692 verpleegkundigen van 19 SpoedEisende Hulp afdelingen in Nederland deelnamen (respons van 73%).

Wat zijn de belangrijkste resultaten?

Uit het onderzoek blijkt dat hoe meer patiënt-gerelateerde situaties een verpleegkundige meemaakt, des te meer stressklachten hij/zij ervaart. Dit geldt echter in het bijzonder voor SEH-verpleegkundigen met weinig mogelijkheden voor herstel tijdens werktijd (door bijvoorbeeld pauze houden) en/of de vrije tijd (door te ontspannen en los te komen van het werk). Hoge werkdruk, weinig inspraak/autonomie en weinig sociale steun van de leidinggevende zijn gerelateerd aan stressklachten onder verpleegkundigen. Dit is ongeacht het aantal stressvolle situaties dat men meemaakt. Dit betekent dat, ook wanneer er weinig patiënt-gerelateerde stressvolle situaties voorkomen, dit soort werkfactoren een belangrijke invloed hebben op het welbevinden van de verpleegkundige.

Welke conclusie kunnen we hieruit trekken?

Patiënt-gerelateerde stressvolle situaties zijn moeilijk te reduceren en een inherent onderdeel van het werk op een SpoedEisende Hulp. De resultaten van dit onderzoek suggereren dat voldoende mogelijkheden om tijdens werktijd en buiten de werktijd tot rust te kunnen komen, kan voorkomen dat verpleegkundigen stress-gerelateerde klachten ontwikkelen door de situaties die zij op de SpoedEisende Hulp meemaken. Daarnaast benadrukt de studie het belang van gunstige werkomstandigheden, waaronder een te hanteren werkdruk, goede sociale steun vanuit de leiding en mogelijkheden voor inspraak en autonomie in het werk. Dat bevordert het welbevinden van SEH-verpleegkundigen.

Wij bedanken alle SEH-verpleegkundigen voor hun deelname aan het onderzoek.

Meer weten?

Het volledige artikel is gepubliceerd in maart 2020 in het wetenschappelijk tijdschrift ‘International Journal of Nursing Studies’.

Referentie

Nathal de Wijn & Margot van der Doef (2020). Patient-related stressful situations and stress-related outcomes in emergency nurses: A cross-sectional study on the role of work factors and recovery during leisure time. International Journal of Nursing Studies (in Press). Tot 8 juni gratis te downloaden. 

In gesprek over Gezond Werken op uw SEH

Bent u werkzaam als SEH-manager of HR-adviseur in een ziekenhuis en heeft u belangstelling om met IZZ in gesprek te gaan over de uitslagen van het onderzoek? Neem dan contact op met Marc Spoek of Martijn Venus.

In contact met IZZ over het SEH-onderzoek