Onderzoek

Hoe gezond is uw personeel?

Elk jaar analyseert IZZ de zorggebruikcijfers. Waarom? Niet alleen is de analyse het mes waarmee IZZ de IZZ Zorgverzekering toesnijdt op het werk in de zorg, maar ook deelt IZZ deze informatie met zorgorganisaties. Zodat zij hiermee inzicht verwerven in de gezondheid van hun medewerkers. Nieuw is dat IZZ dit jaar ook naar de verbanden tussen zorggebruik en de inhuur van personeel en de patiënttevredenheid heeft gezocht.

Wil je als werkgever weten hoe het ervoor staat met de gezondheid van je medewerkers, de zorggebruikcijfers van IZZ bieden snel inzicht hierin. Daarmee is het zorggebruik (fysiotherapie en psychische zorg) een belangrijke indicator voor het hr-beleid naast bijvoorbeeld verzuim en uitstroom. IZZ heeft dit jaar opnieuw gezocht naar verbanden tussen het zorggebruik en andere hr-beleidsindicatoren.

Patiënttevredenheid

Het zorggebruik is voor het eerst vergeleken met de patiënttevredenheid. De tevredenheidsgegevens zijn van ZorgkaartNederland en zijn verstrekt door Patiëntenfederatie Nederland. Het gaat om anonieme waarderingen van patiënten van hun ervaring met de zorgverlening in een ziekenhuis. Wat opvalt, is een duidelijk verband tussen psychisch zorggebruik en patiënttevredenheid: ziekenhuizen waar de medewerkers veel psychische zorg gebruiken, scoren gemiddeld lager op patiënttevredenheid.

Hoewel ziekenhuismedewerkers hun patiënten de beste zorg willen verlenen, lijken ze hier dus niet altijd in te slagen als ze zelf psychische klachten hebben. Zo laat de analyse zien dat patiënten een ziekenhuis met een hoog psychisch zorggebruik lager waarderen op drie punten: de uitleg die ze hebben gekregen, de bespreking van voor- en nadelen en het gezamenlijk nemen van beslissingen over de zorg die ze krijgen. 

Daarnaast bevelen patiënten deze ziekenhuizen ook minder snel aan bij andere mensen met dezelfde gezondheidsklachten. Dit wijst erop dat als het psychisch welzijn van medewerkers onder druk staat, zij minder goed in staat zijn om goede zorg te verlenen vanuit het perspectief van de patiënt. Een ziekenhuis doet er dus goed aan voor het psychisch welzijn van medewerkers te zorgen. Een verband met het gebruik van fysiotherapie onder medewerkers is overigens niet gevonden.

Kosten inhuur

IZZ heeft ook onderzoek gedaan naar een correlatie tussen zorggebruik en de kosten van het inhuren van personeel niet in loondienst (PNIL) zoals zzp’ers. De vergelijking met deze indicator is dit jaar eveneens nieuw in de analyse. De benodigde data komen uit jaarverslagen van zorgorganisaties die zijn verzameld door Intrakoop. Uit de analyse blijkt dat zorgorganisaties met een hoog gebruik van fysiotherapie en psychische zorg onder hun medewerkers een groter deel van de totale kosten besteden aan het inhuren van PNIL’ers dan zorgorganisaties met gezonder personeel.

'Het inhuren van PNIL’ers is een stijgende kostenpost voor nogal wat zorgorganisaties.'

Maar aan het inhuren van extern personeel kleven meer nadelen dan alleen financiële. Het kan de tevredenheid van patiënten of cliënten nadelig beïnvloeden omdat zij steeds verschillende gezichten zien. En de betrokkenheid van PNIL’ers bij de organisatie ligt vaak een stuk lager dan bij vaste krachten. Zo kan het presteren van zorgteams eronder lijden als er regelmatig nieuwe zzp’ers in het team worden aangesteld. De druk op de vaste krachten is groot en veroorzaakt mogelijk verzuim en zelfs verloop.

Verzuim en uitstroom

Zorgorganisaties met een hoog gebruik van fysiotherapie en psychische zorg onder hun medewerkers hebben ook een hoger verzuimcijfer dan zorgorganisaties met een laag zorggebruik. Daarnaast is getoetst of naast het verzuimcijfer ook de verzuimduur en -frequentie samenhangen met het zorggebruik onder medewerkers. Uit de analyse blijkt dat medewerkers van zorgorganisaties met een hoog zorggebruik weliswaar minder vaak verzuimen, maar als ze verzuimen dan is de verzuimduur gemiddeld langer dan in zorgorganisaties met een laag zorggebruik. 

'Vooral binnen organisaties met een hoog gebruik van psychische zorg zien we een langere verzuimduur.'

De gegevens over het verzuim zijn met instemming van zorgorganisaties verkregen van Vernet. En daarnaast uit de door Intrakoop verzamelde jaarverslagen. Het verloop van medewerkers hangt samen met het zorggebruik. Zorgorganisaties met een hoog gebruik van psychische zorg en fysiotherapie door hun medewerkers zien in zowel hetzelfde jaar als in het daaropvolgende jaar meer personeel uitstromen. De informatie over de uitstroom is afkomstig van Intrakoop.

Op de goede weg?

Veel zorgorganisaties krijgen hun eigen zorggebruikcijfers van IZZ. Bovenstaande resultaten tonen aan dat het loont om hiernaar te kijken. Zorggebruik is namelijk een indicator voor de gezondheid van het personeel en hangt samen met verschillende belangrijke organisatieprestaties zoals verzuim, uitstroom van personeel, kosten van personeel niet in loondienst en (binnen ziekenhuizen) met patiënttevredenheid.

Kortom, gebruik de zorggebruikcijfers van uw zorgorganisatie als een indicator. Zo weet u of u op de goede weg bent of dat u nog een slag moet slaan.