Fysieke belasting

Naar de fysio met werkstress

Alweer meer! In 2017 gingen zorgmedewerkers vaker naar een fysiotherapeut of psychische zorgverlener. Voor het zesde jaar op rij onderzocht IZZ het zorggebruik. Steeds duidelijker wordt de link tussen geestelijke en lichamelijke klachten.

Onderzoeker Babette Bronkhorst ontdekte in haar promotieonderzoek een verband tussen lichamelijke en geestelijke klachten. ‘Pas als een psychisch probleem zich uit in fysieke klachten, stappen zorgmedewerkers naar een zorgverlener.’ ‘Mijn onderzoek maakte duidelijk dat zorgmedewerkers met geestelijke klachten niet vlug naar een zorgverlener stappen. Dat doen ze pas als ze hierdoor ook lichamelijke klachten krijgen. Bijvoorbeeld problemen aan het bewegingsapparaat. En dan zie je ook dat de klachten tot meer zorggebruik leiden.

‘Het hoort bij het werk' 

Waarom zorgmedewerkers pas hulp zoeken bij lichamelijke klachten? Waarschijnlijk omdat er een taboe rust op geestelijke klachten. Het voelt als een grote stap om daarmee naar de psycholoog of huisarts te gaan. Veel groter dan als het om een fysieke klacht zou gaan. Met psychische klachten blijven zorgmedewerkers stug doorwerken. Totdat het hen echt opbreekt en bijvoorbeeld hun rug het laat afweten. Vaak wordt de ernst van een psychische klacht ook niet ingezien. Het is een houding van: het hoort bij het werk. Nog zo’n opvatting is dat de zorg voor je cliënt altijd voorgaat.’

Wat merkt de arbeidsfysiotherapeut in de praktijk van het verband tussen fysieke en mentale klachten?

Niels Veldhuijzen, arbeids- en bedrijfsfysiotherapeut bij Primum Movens en voorzitter van de pr-commissie van de Nederlandse Vereniging van Bedrijfs- en arbeidsFysiotherapie, geeft antwoord. ‘Langdurige mentale klachten uiten zich soms inderdaad in fysieke klachten. Stel je hebt last van stress. Dan neemt de spierspanning in je lijf toe, waardoor je gewrichten minder soepel bewegen. De impact van fysieke handelingen als trekken en duwen is dan veel groter. Je komt in een vicieuze cirkel terecht van nek- en schouderklachten. De gewrichten van je wervelkolom gaan vaster zitten. Je spieren worden harder en zorgen voor nog meer spierspanning. Werkfactoren zoals werkdruk en agressie van cliënten versterken deze negatieve spiraal.’

Definitieve oplossing

‘Lang blijven doorlopen met een klacht houdt risico’s in. Hoe langer een klacht duurt, hoe langer het herstel duurt. Dan functioneer je minder goed op je werk en thuis. Moeder natuur lost veel klachten zelf op. Een stelregel is dat het natuurlijke herstelproces van spieren en pezen zes tot acht weken in beslag neemt. Duurt een klacht langer, zoek dan hulp. Denk je dat de klacht door het werk komt of je werk beïnvloedt, ga dan liever niet naar een reguliere fysiotherapeut. Want die pakt vaak alleen de verhoogde spierspanning aan. Tijdelijk zal het beter gaan met je. Maar terug aan het werk bouwt die spierspanning zich opnieuw op. Ga daarom liever naar een arbeidsfysiotherapeut. Die zoekt naar de werk- en privéfactoren die het herstel belemmeren. 

‘Duurt een klacht langer, zoek hulp’

Een belangrijk onderdeel van de therapie is het driegesprek tussen medewerker, arbeidsfysiotherapeut en leidinggevende over de belemmerende aspecten op het werk. Niet iedere medewerker vindt de aanwezigheid van de leidinggevende prettig. Maar dit leidt juist tot meer begrip. Oplossingen worden makkelijker gevonden. Is de oorzaak duidelijk, dan is een definitieve oplossing mogelijk. De klachten komen dan niet meer terug.’

Klachten? Kom in actie!

  1. Gewoon doorwerken met psychische klachten? Niet doen, bespreek ze met je huisarts.
  2. Duurt een lichamelijke klacht langer dan acht weken, zoek dan hulp.
  3. Denk je dat een lichamelijke klacht door het werk komt of je werk beïnvloedt? Ga dan bij voorkeur naar een arbeidsfysiotherapeut.